ALBATROS

"Devrim Yapýlmaz, Devrim Olunur!"(*)

11/4/2008 ·

Çoðumuz yaþamý bir “savaþ” olarak kabul ederiz. Sýnýflý toplumlarda önemli bir gerçekliði ifade eder bu benzetme. Ama onun gereklerini hayatýn içerisinde yerine getirdiðimiz kuþkuludur. Önümüze çýkan engellerle, bizleri kuþatan yaþam þartlarýyla savaþýrken kendi içimizde yapmamýz gereken savaþý hep unutur; ya erteleriz ya da görmezlikten geliriz. Yaþam içerisinde ciddi bir savaþa girebilmek için önce kendi kendimizle yaptýðýmýz savaþý zafere ulaþtýrmamýz gerekir. Kiþinin ilk savaþý, kendisiyle olmalýdýr. Dýþýmýzdaki düzenin bizlere yansýmalarýný içimizden söküp atmanýn yolu bundan geçmektedir.

Ýnsanýn en temel özelliði, bilindiði gibi toplumsal bir varlýk olmasýdýr. Verili bir sosyal yapýnýn ve üretim iliþkilerinin içine doðar. Bilinci belirleyen toplumsal iliþkiler olduðu için, yaþamýn her evresinde sistemin bilinçli ve örgütlü çabalarýyla düzen içine çekilmeye, orada tutulmaya çalýþýlýr. Kiþiyi düzen içinde tutmak için atýlan düðümler, oluþturulan baðlar sanýldýðýndan çok daha güçlüdür ve kiþinin tek baþýna mücadelesiyle bu çemberi yarabilmesi kolay deðildir. Sistemden kopmanýn ve özgürleþmenin tek yolu örgütlü bir yaþam tercihidir. “Yeni” insanýn ortaya çýkmasý için kiþisel çabalarýn anlamlý olacaðý ancak nihai bir kurtuluþ saðlamayacaðý gerçeði göz ardý edilmemelidir.
 
Sözü edilen “yeni insan” ve “yeni yaþam biçimi” kültürel bir yenilenme sorunudur. Bu süreç, daha önce inþa edilmiþ yaþam biçimlerinin ve alýþkanlýklarýnýn üzerine inþa edilemeyeceðine göre, yenilenme süreci ikili bir boyut taþýmak zorundadýr. Bu sürecin ilk adýmýný, kendi iç devrimimizi yaparak atabiliriz. Baþka bir adlandýrmayla, kendimizi silip-bozarak, yeniden yazmalý, yeniden kurmalýyýz. Baþka türlü olmak kesinlikle yerleþik alýþkanlýklar, deðer yargýlarý ve yaþam anlayýþlarýnýn aþýlmasýyla mümkündür. Kuþkusuz bu bir süreç sorunudur ve eskisi aþýlýrken yerine yeninin inþa edilmesi zaman alacaktýr. Bu durumu mekanik bir süreç olarak da algýlamamak gerekir; iç dünyamýzda ve yaþam alanýmýzda eski ile yeninin çatýþmasý zaman alacak, iç içe girmenin, yan yana bulunmanýn da söz konusu olduðu bir dönem sonunda, “yeni insan”ýn ve  “yeni yaþam”ýn nüveleri yavaþ yavaþ ortaya çýkacaktýr. Ýnsanlaþma sonlu bir süreç olmadýðý gibi, gayri insanlaþmaya karþý mücadelenin dýþýnda da deðildir.  Mao bir konuþmasýnda “yetmiþ yaþýma geldim, içimde ki maymunla kaplan hala boðuþuyor” diyordu.
 
Kiþi kendini deðiþtirmeden, iç devrimini yapmadan daha büyük devrimlere giriþmesi toplumu ve baþkalarýný deðiþtirmeye çalýþmasý asla baþarý getirmez. Yaþam içerisinde gireceði her savaþý kaybeder ve baþladýðý yere geri döner. Bu nedenle yeni kiþilik taþlarý çok saðlam örülmeli ve yaþamýn içerisinde bir karþýlýðý olmalýdýr. Kiþinin savunduklarýyla yaþadýklarý arasýnda ki açý küçüldükçe amaca yakýnlaþmada baþarýya ulaþýlýyor demektir.
 
Kapitalizmin ortaya çýkardýðý insan tipinin en önemli özelliklerinden biri de istikrarsýzlýktýr. Kendisi kriz demek olan kapitalizm, sürekli “ruhsal kriz”  ve “bunalým” içerisinde olan bireyler üretire ve varlýðýný bu þekilde sürdürür. Bu durum egemenler iþini kolaylaþtýran önemli bir faktördür, çünkü kafalarý karýþýk, gelgeç ruhlu ve istikrarsýz bireylerden oluþan bir toplumu yönetmek daha kolaydýr.

Kapitalizm, insanlýðýn binlerce yýldan bu yana yarattýðý ve biriktirdiði insani bütün deðerleri tehlikeye sokmuþtur. Bugün insanlar sevgisizlik bataklýðýnda debelenirken, bu boþluðu, sevginin sahte biçimleriyle doldurmaya çalýþmaktadýrlar. Koþulsuz bir insan sevgisi terk edilmiþ,  bunun yerine bencilce yaklaþýmlar sevgi olarak kabul edilmiþtir. Sevgi alanýmýz, çýkarlarýmýzla sýnýrlanmýþtýr.

Devrimci mücadele içerisinde yer alan insanlarda da sevgisizlik önemli bir sorun olmaya devam etmektedir. Siyasi iliþkilerde sevgi üzerinden oluþmayan aidiyetler uzun soluklu mücadelede daðýlmaya mahkûm olacaðý gibi tamiri zor sonuçlar da ortaya çýkarýr. Ýhanetlerin, teslimiyetlerin vb. temelinde, yapýlan iþle ve kiþinin kendisiyle barýþýk olmamasý yattýðý gibi, özünde sevgisizlik vardýr.
  
Kapitalizm insanlar arasýnda ki rekabeti özendirir ve büyük bir marifet sayar. Muhalif duruþ sergilemeye çalýþan bizlerde geliriz bu oyuna. Baþarýsýzlýk kötü bir þeydir ama bu bizlerin belirlediði yaþam oyununda ki baþarýsýzlýk deðil, kurallarý ve sonucu baþkalarýnýn belirlediði bir baþarýsýzlýktýr. Rekabet ve baþkalarýyla yarýþ içerisinde olmak, yürüdüðümüz yolda en önemli ayak baðýdýr.

Kapitalizm insaný birçok araçla denetim altýnda tutar ve içsel dünyamýzda dâhil bütünüyle teslim almaya çalýþýr. Bu durum, “modern insan”ýn en büyük esaretidir. Bizler de farkýnda olmadan küçük þeylerin insaný olmaya baþlarýz. Amaç da budur zaten; insaný küçültmek ve dar bir alana tutsak etmek. Küçük hesaplar, gerek bireysel gerekse örgütsel iliþkilerde hiçbir zaman baþarýya ulaþmaz.

Umut eden ve dünyayý deðiþtirmeye dair projeleri, özlemleri olan insanlar sevgiyi tüm güzelliklerin çimentosu olarak görmelidirler. Yaþamlarýmýzý ve iliþkilerimizi güzelleþtirmek, bu sistem içerisinde dahi olanaklýdýr ve bizlerin elindedir. Yeter ki bunun için mücadele etmesini, iç devrimimizi yapmasýný bilelim. Sevgisiz ve sahte yaþamlar yaþanmaya deðmeyecek kadar anlamsýz ve boþtur.  Neyse ki, ilerici-devrimci düþüncelere sahip insanlar daha avantajlý durumdadýrlar, çünkü ellerinde referanslarý vardýr. Onlara düþen ise “düþündükleri gibi yaþamak” için çaba sarf etmektir.

Mehmet Ali Yazýcý

(*) Bu söz, Ursula Le Guin’e aittir.

Yorum (0) Yorum yaz! Arkadaþýna Gönder!

0 yorum yazýlmýþtýr